شيخ طوسى ( متوفا به سال 460 ) بنيانگذار حوزه علميه نجف اشرف در همين راستا كتاب « عدة الاصول » را نگاشته است . هرچند تلاشهاى اصولى عالمان شيعى پس از شيخ طوسى تقريبا بيش از يك قرن به حالت خاموشى گراييد ، ليكن با قيام ابن زهره صاحب كتاب غنيه ( متوفا به سال 585 ) و ابن ادريس صاحب كتاب سرائر ( متوفا به سال 598 ) دوباره حركت جدّى اصولى آغاز گرديد و با مداقّه و اعمال نظر عالمانه ايشان علم اصول مسير تكاملى خود را مجددا پس از وقفه‌اى نسبتا طولانى ادامه داد . پس از اين دو بزرگوار ، محقّق حلّى ( متوفا به سال 676 ) بر دامنه بحثهاى اصولى در ميان علماى شيعه وسعت بخشيد ، آنگاه پس از مدتى ، شهيد اول و شهيد دوم اين راه را تداوم بخشيدند تا اينكه اواخر قرن دهم هجرى فرزند شهيد ثانى حسن بن زين الدين كتاب معالم الدين را تاليف و انديشه اصولى را بارورتر ساخت و آنگاه دانشمندان شيعه بتدريج شروحى بر اين كتاب ارزشمند نوشته‌اند . اگرچه در اوايل قرن دوازدهم تفكّر اخباريگرى بر جامعه شيعى سايه افكند و همگان را تحت تاثير خود قرار داد ليكن بعدها با ظهور وحيد بهبهانى و مبارزه ايشان با مشرب اخبارى و نيز با تلاشهاى پيگير امثال ميرزاى قمى و شيخ محمد حسين ( صاحب فصول ) و سيد محمّد مجاهد و شيخ مرتضى انصارى و ملا محمد